طالقان در 120 کیلومتری شمال غربیتهران واقع است.. طالقان منطقه اي متشكل از حدود 80 روستای كوهستانياست. طول جغرافيايي طالقان ازشمال شرق به جنوب غرب حدود 80 كيلومتر و عرض جغرافيايي آن حدوداَ 15 كيلومتر ميباشد. منطقه ييلاقي طالقان با مردماني مهربان ، مهمان نواز وفرهنگ دوست در ميان كوههاي پر برف البرز از غرب ارتفاعات كنوان تا چهل كيلومتري شرق قزوين دامن گسترده است ، شاهرود ، رگ حياتي اين سرزمين ديرسال از كوهپايه هاي شرقي آغاز و با طولي نزديك به 105 كيلومتر به غرب ميرود ، اين شريان آبي ، بيش از 15 رودخانه كوچك و بزرگ منطقه را ، كه از چشمه سارها و برفابها سرچشمه ميگيرند به همراه خود تا سپيدرود ميبرد ، تا با آبهاي قزل اوزون آميخته و راهي درياي خزر شود سد مخزني طالقان با ظرفيت 220 ميليون متر مكعب كه بر روي شاهرود ساخت شده است نقطه عطفي مهم در تاريخ ، جغرافيا و محيط زيست منطقه محسوب ميگردد و تحولات و آثار عظيمي را از خود بر جاي خواهد گذاشت ، طالقان با وسعتي حدود 1200 كيلومتر مربع در 36 درجه و 12 دقيقه عرض شمالي و50 درجه و 47 دقيقه طول شرقي ، در شمال غربي تهران قرار دارد ، ميانگين درجه حرارت ساليانه در طالقان حدود 9.5 + متوسط ، حداكثر 27.6 + و متوسط حداقل 11.3- درجه سانتيگراد و ميانگين بارندگي ساليانه حدود 500 ميليمتر مي باشد روستاهاي زيباي طالقان در دامنه هاي جنوبي و شمالي ، در ارتفاع 1200 تا 2600 متر از سطح دريا در امتداد رودخانه ها و كنار چشمه سارها ، پراكنده شده اند . شايد هنوز هم بتوان در حافظه پيران طالقان گوشه هايي از منظومه عاشقانه عزيز و نگار را جستجو كرد كه نمونه اي غني از فرهنگ شفاهي اصيل عامه و داراي ارزشهاي ويژه موسيقيايياست و تا نواحي دوري از گيلان ، طالش و مازندارن بصورت موسيقي شباني رواج دارد .
نام روستاهای طالقان آر تو ن - آئینکلایه - آرموت - آسکان - ابصار (اوصار) - امیرنان - اسفاران - اوانک - اوچان - اورازان - انگه - آردکان - اهوارک - باریکان - بزه ـ بزج - پرکه - پردسر - پراچان - تاریان - تکیهآرموت - تکیهجوستان - تکیهناده - جزینان (گزینان) - جزن (گزن) - جوستان - حسنجون - حصیران - خودکاوند - خسبان - خیکان - خچیره - خوران - خورانک - دیزان - دهدر - دراپی - دنبلید - روشنابدر - زیدشت - سگراتچال - سفچخانی - سوهان - سمقآباد - سنگبن - سیدآباد - سفیدگوران - سگران - شهراسر - شریفکلایه - شهرک - صالحآباد - عالیسر - عالیده - فشندک - کرود - کوِئینِ - کرکبود - کش - کشرود - کجیران - کلانک - کلارود - کماکان - کولج - گوران - گتهده - گلینک - گراب - میراش - مرجان - مهران - لهران - میر - موچان - میناوند -ناریان -نساسفلی - نساعلیا - نوده - نویزک - نویز - وشته - ورکش - هرنج - هشان - زبان مردم طالقان فارسی و لهجه تاتی است تنها در دهکدهمیناوند مردم آن بزبان ترکی سخن می گویند. آیین مردم طالقان تا حدود قرن سوم هجریدین زرتشت بوده است با ظهور اسلام و گراییدن مردم قزوین و سایر مناطق نزدیک بهطالقان به مذهب شافعی و مالکی مذاهب جدید در میان آنان رونق پيدا كرده اما چون ساداتی که به طالقان روی آورده پیرو زید بن علی بن حسین ابن علی بودند آیین زیدیه را که حسینیه نیز ناميده ميشود قبول نموده و به آن علاقمند گردیدند.ظاهراً مذهب اسماعیلیه در طالقان نفوذ و دوام قابل ملاحظه ای نداشته است زیرا مردم طالقان بیشتردر قلمرو نفوذ حکمرانان زیدی مذهب قرار داشته اند . بهر حال با روی کار آمدن صفویهاز گسترش و نفوذ آئین زیدیه کاسته شد و مذهب اثنی عشربهرواج پيدا نمود ، اکنون مردم طالقان عموماً مسلمان و دوازده امامی میباشند
راههای مهم ارتباطی طالقان راه طالقان ـــ قزوین : از طریق ناوه ـ قاضی کلایه ـ گزنه راه طالقان ـــ قزوین : از طریق کما کان ـ کلانک ـ فشکلدره راه طالقان ـــ آبیک : از طریق زیدشت ـ گردنه ابراهیم آباد ـ صمغ آباد ـ زیاران این راه تنها راه ورودی جاده ای است که از محور های ارتبا طی کرج-قزوین (بعد از کارخانه سیمان آبیک) منشعب می شود و پس از عبور از زیاران و صمغ آباد به طالقان منتهی می شود. راه طالقان ـــ قزوین : از طریق پرکه ئه رودبار محمد زمان خانی راه طالقان ـــ ساوجبلاغ : طریق فشندک ـ میناوند ـ گردنه تنگ دره ـ هیو ـ فشند راه طالقان ـــ براغان : از طریق گوران ـ گلیرد ـ گردنه مامشکه در ولیان ـ براغان راه طالقان ـــ لوراء از طریق جوستان ـ گته ده ـ آزاد بر راه طالقان ـــ کلاردشت از طریق جوستان ـ ناریان ـ گردنه دریچه ـدلیر راه طالقان ـــ چالوس از طریق جوستان ـ ده در ـ گردنه ماس چال ـ انگران ـ دزدبن (دیزبن) راه طالقان ـــ چالوس از طریق جوستان ـ آسکان ـ سیاه بیشه ـ گردنه چم ـ دزدبن (دیزبن) راه طالقان ـــ تنکا بن از طریق جوستان ـ مهران ـ گردنه صاد ـ آبگرم دهستان سه هزارـ درجان راه طالقان ـــ الموت از طریق کولج ـ حسنجون ـ نگار چشمه ـ گردنه مالخانی ـ آوه ـ مدان ـ شهرک (الموت)
جاذبه هاي طبيعي طبيعت روح نواز طالقان بعنوان مهمترين جاذبه هاي منطقه ، گردشگران بسياري را بسوي خود جلب مي كند قله استوار شاه البرز با ارتفاع 4200 متر در بلندترين نقطه مرز طالقان و الموت و قله هايي همچون سات ، بام ، ناز ، كهار ، زرينه كوه ، لشكرك ، و كلوان با ارتفاع بين 3400 تا 4200 متر به همراه غارهايي مانندمرغ بند در ناريان ، كله سنگ در دنبليد ، خلي زر در وركش و غارهاي بزج و بادامستان و نيز آبشارهاي سفيدآب در غرب شاه البرز ، شل بن در غرب بزج ، تره نو در جزينان و آبشارهاي آسكان سوهان و كركبود ، مجموعه اي متنوع و كامل را براي دوستداران طبيعت فراهم آورده اند . نزديكي به ارتفاعات علم كوه و تخت سليمان و نيز وجود چند مسير راهپيمايي كم نظير كه طالقان را به سواحل درياي خزر مربوط ميكند بر جذابيتهاي طبيعي منطقه افزوده اند . ويژگيهاي تاريخي ، طبيعي و فرهنگي طالقان موجبات ظهور مشاهيري در زمينه هاي گوناگون هنري مانند : خط ،نقاشي ، و موسيقي را فراهم آورده و بزرگاني همچون ، درويش عبالمجيد طالقاني ( استاد بلامنازع خط شكسته ) ميرعماد و غلامحسين اميرخاني ( اساتيد گذشته و معاصر خط نستعليق ) و استاد استادان موسيقي غلامحسين درويش ( درويش خان ) را در دامان خود پرورانده است . محمد هاشم ميرزا ( متخلص به افسر ) اينچنين سروده است : درويش زمان ما و درويش نخست هر يك به رهي رسم تجدد مي جست آن يك خط راست را شكسته بنوشت وين موسيقي شكسته را كرد درست
جاذبه هاي فرهنگي ، تاريخي منزل آيت الله طالقاني ، مبارز سياسي معاصر در كلبرد و يادمان درويش عبدالمجيد طالقاني در مهران ، از آثار ديدني تاريخي فرهنگي طالقان به شمار مي آيند .از ديگر آثار و بناهاي تاريخي طالقان - برجاي مانده از آسيب هاي طبيعي- ميتوان به برخي قلعه ها ، امام زاده ها ، مقابر حمام ها و آسياب هاي آبي اشاره نمود : ارژنگ قلعه در ميناوند ، قلعه منصور و قلعه كيقباد در شمال هرنج ، قلعه دختر در گنه ده ، قلعه پراچان و قلعه فاتيس ، امام زاده هارون در جوستان ، شاه محمد حنيفه در كركبود ، امام زاده زكريا در ميراش ، امازاده ابراهيم در تكيه ناوه و نيز امام زاده هاي روستاهاي سيدآباد ، اورازان ، كش ، كشه رود ، كلاه رود ، اسفاران ، خجيره ، بقعه مير در وشته و مقابر پيران در ميزان ، مهران ، گنه ده و آوانگ ، بقاياي آسيابهاي آبي در برخي از روستاها و نيز آثار نهر بزرگ انتقال آب از طالقان به قزوين در امتداد قله هاي رشته كوههاي جنوبي طالقان بسيار ديدني هستند
+
نوشته شده در 88/05/03ساعت 17:31 توسط کیوان افشین جو
|
