تبريز مرکز استان آذربايجان شرقي است . در 46 درجه و 25 دقيقه طول شرقي و38 درجه و دو دقيقه عرض شمالي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است ، ارتفاع آن از سطح دريا 1340 متر مي باشد . با وسعتي حدود 11800 کيلومتر در قلمرو مياني خطه آذربايجان و در قسمت شرقي شمال درياچه اروميه و619 کيلومتري غرب تهران قرار دارد و در 150 کيلومتري جنوب جلفا ، مرز ايران وجمهوري آذربايجان قرار گرفته است . جمعيت تبريز بيش از يک ونيم ميليون نفر مي باشد.تبريز از سمت جنوب به رشته کوه منفرد هميشه پر برف سهند واز شمال شرقي به کوه سرخ فام عون علي (عينالي) محدود مي شود.رودخانه آجي چاي (تلخه رود) از قسمت شمال وشمال غرب تبريز مي گذرد وبعد از طي مسافتي قابل توجه در دشت تبريز به درياچه اروميه مي ريزد ومهرانرود از ميانه تبريز مي گذرد که اکثراَ در فصول مختلف سال بي آب است.

تبريز زماني داراي باغات ومزارع فرح انگيز وپرآوازه ای بود به همراه قنات ها وچشمه هاي متعدد که امروزه تمامي آن همه باغات و مزارع از ميان رفته يا در حکم ازميان رفتن است وگستره شهر پيرامون خود را به مناطق مسکوني، تجاري، اداري وصنعتي وخدماتي مبدل ساخته است .                                                                 

شرح تبريزازگذشته هاي دورتابه امروزهرگزدرقاموس سطرهاونوشته ها نگنجيده است ...

این تارنگار از شما هم میهنان میخواهد برای حفظ جان خود و متوه ساختن مسئولین در خواب رفته تا اطلاع ثانوی از پروازهای داخلی مخصوصا هواپیماهای ساخت روسیه (توپولوف و ایلیوشین) استفاده نکنید تا جان گرانبهای شما را ارزان نفروشند.

فيروزكوه يكي از شهرستانهاي استان تهران در شرقي ترين ناحيه اين استان واقع شده است، اين منطقه با دارا بودن رودخانه هاي پر آب، درياچه هاي آب شيرين و چشمه هاي آب معدني متعدد از مناطق كوهستاني و ييلاقي استان تهران به شمار مي آيد.
جاذبه هاي طبيعي شهرستان فيروزكوه، اين منطقه را در زمره مناطق خوش آب و هواي استان تهران قرار داده است و بخش قابل توجهي از جمعيت استان را به ويژه در فصول گرم جذب خود مي كند.
جاذبه هاي معماري و آثار تاريخي متعدد كه اغلب، به دوره قاجاريه تعلق دارد و كاروانسراها و قلعه هاي قديمي، قبرستانهاي تاريخي كهن ، غار و بقاياي قلعه پشت تندير به همراه بقعه هاي متعدد امامزاده ها، از جاذبه هاي اين منطقه به شمار مي آيند.
يكي از نقاط ديدني اين شهرستان تنگه واشي و آبشار ساواشي به ارتفاع 8 متر است. اين منطقه يكي از مناطق زيبا و طبيعي است، كه بيشتر خانواده هاي تهراني، اين منطقه را مي شناسند و در فصول گرم با خانواده خود به آن سفر مي كنند.
براي رفتن به تنگه ساواشي كه در 15 كيلومتري فيروزكوه واقع شده است از جاده اي فرعي در غرب فيروزكوه پيچيده و پس از 50 كيلومتر، به معبري باريك مي رسيم.
معمولاً گردشگران با كرايه چارپايان مسير جاده را تا رسيدن به تنگه واشي طي مي كنند. زيرا اين تنگه با پوشش صخره هاي بزرگ و بلند، دره هاي صعب العبوري را به وجود آورده است.
متأسفانه تنگه واشي نيز مانند بافت تاريخي بسياري از شهرهاي كشور از گزند آلودگي هاي شهري كه عمدتاً توسط گردشگران به وجود مي آيد، در امان نمانده است. برخي از كارشناسان محيط زيست حضور بي شمار گردشگر را براي اين تنگه خطرناك اعلام كرده اند.
تنگه واشي علاوه بر دارا بودن پوشش صخره اي بلند و زيبا، داراي آبشار و رودخانه اي است كه در زير آن پاركينگي احداث شده است. در اين تنگه بسياري از حيوانات و جانوراني زندگي مي كنند كه حياتشان با ورود گردشگران كه اغلب شكارچيان ماهري هم هستند، رو به نابودي است.
تنگه واشي، علاوه بر برخورداري از منابع زيباي طبيعي، داراي چند اثر تاريخي است. در اين تنگه باريك و صعب العبور يك كتيبه از دوران قاجار به يادگار مانده است. اين كتيبه كه جزو سه كتيبه معروف دوران قاجار است به دستور فتحعلي شاه حكاكي شده است. اين كتيبه ها در تنگه واشي، چشمه علي شهرري و تونل وافه در جاده هراز واقع شده است.
فتحعلي شاه كه زمان قبل از پادشاهي خويش را در شيراز گذرانده بود، با ديدن نقش برجسته هاي دوره هخامنشي و ساساني سه نفر به نام هاي حجارباشي، نقاش باشي و معمارباشي را مسئول ساخت اين كتيبه ها كرد كه نام هر سه آنها در گوشه هاي اين كتيبه نمايان است.
كتيبه مذكور 6 متر عرض و 7 متر طول دارد كه وقايع زمان فتحعلي شاه دور تا دور اين كتيبه روايت شده اند.
بزرگترين نقش برجسته اين كتيبه ها، با مضمون شكارگاه و با تصوير اسب، نيزه و شكارهايش مي باشد ، كه در اطراف او مي توان عباس ميرزا، علي قلي ميرزا و علي نقي ميرزا پسران او و همچنين نوادگانش را در حال شكار ديد.
اشكال پرندگان و حيواناتي چون بزكوهي، آهو، گوزن نيز در اين نقش برجسته ديده مي شود. حيواناتي كه امروز نيز در تنگه واشي آنها را مي توان يافت. اين كتيبه كه قدمتي 185 ساله دارد، به گونه اي در دل كوه حك شده كه از بارش باران و تابش آفتاب در امان است.
در تنگه واشي نوعي از گياهان كمياب به نام "باريجه" مي رويد كه گياهي محلي است و از سوي سازمان حفاظت محيط زيست محافظت مي شود.

ارسباران يک ناحيه کوهستاني است که در شمال استان آذربايجان شرقي و جنوب رودخانه ارس واقع شده است.ابن ناحيه سرزمين وسيعي است که از شمال به رود ارس و از مشرق به مشکين شهر و مغان و از جنوب به سراب و اوجان و از مغرب به مرند و تبريز محدود است و شهرستان اهر را در بر مي‌گيرد.

ارسباران عنوان جديدي است و درگذشته به آن ناحيه «قره‌داغ» يا «قراجه‌داغ» مي‌گفتند. ساکنين دشت مغان و اطراف مشکين شهر هنوز هم اين لفظ را بکار مي‌برند.

ارسباران از عرصه‌هاي مهم جنگ‌هاي ايران وروس بوده است. بخش مهمي از تدارکات وافراد قشون ايران از اين نواحي تامين مي‌شده است. عطاالله خان (آتاخان) ايلخان شاهسون در جنگ مذکور ساليان دراز دررکاب عباس ميرزاي وليعهد، قره‌داغ را به مرکز مقاومت با روس‌ها تبديل کرده بود.

رحيم‌خان چلبيانلو (از مستبدين) و ستارخان و باقرخان از چهره‌هاي سرشناس در انقلاب مشروطيت از مردم اين ناحيه بوده‌اند. رحيم‌خان در همين ناحيه از يپرم خان شکست خورد.



جنگل هاي ارسباران :

در بيشتر نقاط غربي و شمالي ناحيه ارسباران در اطراف دهات وايقان، وينق، آئينه‌لو، حسن‌آباد و ديزمار جنگل‌هاي کم‌نظيري وجود دارد که به جنگل ارسباراني مشهور ميباشد. حيات وحش متنوع و گونه‌هاي گياهي اين منطقه از گونه‌هاي کمياب است. ميوه جنگلي قره‌قات نيز در جنگلهاي قراجه‌داغ به وفور يافت مي‌شود. سياه خروس نيز از پرندگان در حال انقراضي است که در جنگل هاي ارسباران زندگي ميکند

 
قلعه بابک :

قلعه بابک که مقر فرماندهي بابک سردار ايراني بوده است و نماد مقاومت ايرانيان در برابر اعراب ميباشد بر ستيغ کوهي در منطقه ارسباران قرار دارد که هر ساله بسياري از ايرانيان را براي ديدن قلعه بسوي خود ميکشاند .

بابک خرمدين از ايرانياني بود که از خطه آذربايجان برضد اشغالگري اعراب پس از حمله مسلمانان به ايران، به پا خاست. وي رهبري جنبش سرخ جامگان را به عهده داشت.





روستاي اشتبين :

در ميان روستاهاي اطراف رود ارس با جنگل ها و كوه ها و مناطق حفاظت شده مارال ها، روستاي اشتبين ، يكي از روستاهاي شگفت كشور، شهرت خاصي دارد.

مسافران پس از گذر از جلفا، روستاي سيه رود، نوردوز (مرز ايران و ارمنستان) روستاي دوزال، كردشت از سه راهي هراس به روستاي زيباي اشتبين وارد مي شوند.

روستاي اشتبين از مجموعه سه آبادي به نام هاي هراس، سياوشان و جعفرآباد تشكيل شده و داراي سابقه تاريخي كهن است.

خانه هاي روستاي اشتبين معماري بسيار زيبايي دارد و حياط هر خانه پشت بام خانه ديگر است. در هر گوشه كوچه هاي آن، كارگاه توليد ابريشم به چشم مي خورد و در اين ميان زنان روستا كه لواش تنوري مي پزند نان را به ميهمانان پيشكش مي كنند.

نوجوانان و كودكان روستاي اشتبين مانند بزرگان خود از كمك به ميهمانان دريغ نمي كنند و تا مسافتي زياد آنان را بدرقه مي كنند.


کليساي سنت استپانوس :

کليساي سنت استپانوس در استان آذربايجان شرقي و در 16 کيلومتري غرب جلفا و به فاصله ي 3 کيلومتري کرانه جنوبي ارس و در روستاي متروکه اي به نام دره شام قرار دارد و نام کليسا ملهم از نام استپانوس شهيد اول راه مسيحيت مي باشد و به علت استقرار آن در روستاي دره شام به اين نام نيز خوانده مي شود