افجه - دشت هويج
دشت هويج نام دشتی است در بالای روستای افجه در نزديكی لواسان ، که گفته میشود در گذشته در آن دشت هويج کشت میشده است. هر چند که امروزه اثری از هويج در آن يافت نمیشود.
از قلههای مجاور دشت میتوان از قلهٔ ريزان (۳۶۵۰ متر)، پرسون (۳۱۰۰ متر)، آتشکوه (۳۸۵۰ متر) و مهرچال (۳۹۲۰ متر) نامبرد.
راه دسترسي به دشت هويج
روستاي افجه بخشي از گلندوك واقع در لواسانات تهران است . براي رسيدن به اين ده پس از طي مسافتي در حدود 25 كيلومتر از تهران و با عبور از گردنه قوچك به لشگرك مي رسيم در ابتداي راه مسير به دو شاخه تقسيم مي شود كه جاده آسفالته شرقي ( سمت راست ) ما را پس از طي 5 كيلومتر به گلندوك واقع در مركز لواسان مي رساند . از گلندوك 8 كيلومتر به سمت شمال شرقي كه برويم به ده افجه خواهيم رسيد . براي رسيدن به دشت هويج از روستاي افجه در تابستان حدود يك ساعت و نيم و در زمستان حدود 2 ساعت زمان لازم است .
ده سنگان روستا و منطقهای کوهستانی و بسيار زيبا در شمال غربی تهران و کمی بالاتر از سولقان می باشد و داراي امامزاده و آبشاري زيبا است.
براي دست يابي به روستاي سنگان 20 كيلومتر جاده كوهستاني در مسير امامازده داوود را بايد طي كرد ، كه قسمت عمده اين مسير آسفالته است . اوج شکوه و زيبايي آبشار سنگان در فصل پرآبي يعني فروردين و ارديبهشت ماه ميباشد. اين آبشار در زمستان نيز با يخ زدن شكلي بسيار بديع و زيبا به خود مي گيرد .
کل مدت زمان راهپيمايي و تفريح و تفرج از امامزاده عبدالله تا آبشار که خود مکاني مناسب براي استفاده از طبيعت ميباشد ۲/۵ تا ۳ ساعت است .
دشت لوت
کویر لوت کویری است در منطقه جنوب شرقی ایران ،این کویر در شمال شرقی شهرستان کرمان قرار دارد و هسته آن گرمترین نقطه کره زمین است.
واژه کویر لوت
اصطلات جغرافیایی که تاکنون به این خطه پهناور نسبت داده شده است عبارتند از: چاله لوت (چاله لوت در کتاب ژئومرفولوژی کاربردی –بیابان – فرسایش بیابانی – دکتر حسن احمدی معادل پلایا Playa یک واژه اسپانیائی است گرفته شده و به معنی حوضه مرکزی و یا به عنوان چاله داخلی مورد استفاده دارد)، دشت لوت، کویر لوت، بیابان لوت و .... ولی واژه «دشت لوت» در برگیرنده تمامی واژههای دیگر است.
موقعیت و شاخصهای کلی دشت لوت
دشت لوت محدودهای است بین استانهای خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان دشت لوت بین دو گسل نهبندان در شرق و نای بند در غرب قرار دارد، حد شمالی آن در حد مدار 32 درجه و حد جنوبی در حد مدار 28 درجه است ، وسعت حوضه آبگیر دشت لوت، حدود 175 هزار کیلومتر مربع (یک دهم مساحت کشور) طول آن از شمال به جنوب حدود 900 کیلومتر و غرب به شرق حدود 300 کیلومتر است ، پست ترین نقطه دشت لوت 190 متر از سطح دریا است(لوت مرکزی) دشت لوت جایگاه رخداد زمین لرزههای بزرگ و مهمی بوده است.
در پای کوههای مشرف به کویر بزرگ لوت آثاری از سکونت انسان از هزاره چهارم پیش از میلاد مسیح مشاهده شده ، بزرگترین ناحیه جمعیتی دشت لوت «شهداد» که در گذشتههای دور به آن خبیص می گفتند ، دره سیرچ و ناحیه مسکونی آن به همین نام یکی از زیباترین چشم اندازهای سر سبز حاشیه این دشت اسرار آمیز است.
پدیدههای جالب دشت لوت
دشت لوت نمایشگاهی طبیعی از شگفت انگیز ترین عوارض بیابانی دنیا است نظیر:
1-بزرگترین شهر کلوخی جهان (كلوتها) : منطقه کلوتها از دور به خرابههای شهری بزرگ می ماند که توصیفهای گونان از آن شده است نظیر: شهر خیالی و یا شهر لوت
2-مرتفع ترین هرمهای ماسهای دنیا در لوت است ، مرتفع ترین هرمهای شناخته شده دنیا حداکثر 300 متر ارتفاع دارند (لیبی) اما در لوت ارتفاع برخی هرمها گاه به 480 متر هم میرسد.
3-چهل مخروط آتشفشان کواترنر در سطح دشت لوت وجود دارد .
4-پهنههای وسیع ماسه و ریگ با طیف رنگی قهوهای روشن تا خاکستری و سیاه نظیر« گدار باروت» که چون خاک آن سیاه و شبیه باروت است به این نام خوانده میشود
5-دشتهایی از گدازههای بازالتی چاله چاله نظیر «گندم بریان»
6-پهنههای شنی مواج
7-بزرگترین نبکاهای جهان تپههای شنی پوشیده از گیاه (نبکاها) که یکی از شگفتیهای همزیستی خاک و آب و گیاه است. این نبکاها به گلدان بیابان نیز نامیده شدهاند.
8-مرتفع ترین ربدوها (Rebdou) ربدوها مشابه نبکاها با ابعاد بزرگتر و شکلهای پیچیدهتر در لوت غربی می باشند.
پهنههایی به شکل چندضلعیهای متعدد که حاصل قشر نمکی ضخیم و تبخیر شدید سطح زمین است.
9-کویر پاشتری، سطح این نوع زمینها اینطور بنظر می رسد که پس از بارنگی زیاد خیس شده و تعدادی شتر روی آن راه رفته اند.
10-هامادا Hammada دشتهایی از ریگ، شن و پوشیده از خاکهای ریگی که فاقد گیاه است
واحدهای جغرافیایی
دشت لوت به سه واحد جغرافیایی تقسیم شده است:
یک – لوت شمالی از عناصر ریگ، شن و ماسه تشکیل شده است و حد جنوبی آن را بریدگیهای نا منظم مشرف به چاله «رود شور بیرجند» تشکیل می دهد. ناهمواریهای ماسهای به شکل سفرههای ماسهای در آن وجود دارد.
دو – لوت مرکزی
شگفت انگیز ترین قسمت دشت لوت است. در قسمتهای شرقی لوت مرکزی تپهها و تودههای عظیم و بهم پیوسته ماسهای قرار گرفته و سطح قابل توجهی از لوت را به عرض متوسط 52 کیلومتر وطول متوسط 162 کیلومتر در لوت پوشانده است.
بخشی از ناهمواریهای لوت مرکزی دارای پوشش گیاهی بوده و بخش غربی آن فاقد پوشش گیاهی است.
از نظر زمینریختشناسی لوت مرکزی به سه منطقه اصل )از غرب به شرق) تقسیم شده است
الف –دشت سر Pediment
به عرض 5 تا 10 کیلومتر به صورت نواری سطح آن را ماسه و لای(silt)و نمک پوشانده است(جنوب شهداد)
ب- کلوت ها
کلوت ها(کلوت اصطلاح محلی است) به خندقهای بسیار عظیم که حاصل فرسایش آبی و بادی است به عنوان پدیدهای بی نظیر در دنیا شناخته شده است،«رود شور» در مرطوب کردن دیواره این کلوتها اثر کافی داشته و فرسایشهای آنها را تسهیل کرده است
منطقه کلوتها در 43 کیلومتری شهداد (24 کیلومتری ده سیف) قرار دارد و در مساحتی به عرض متوسط 80 کیلومتر و طول متوسط 145 کیلومتر را تشکیل داده اند، مهمترین بادی که دیوارههای کلوتها را فرسایش می دهد بادهای 120 روزه سیستان است ،در فاصله کلوتها زمین پوشیده از ماسه بادی است و در نقاطی که ماسه بادی نیست زمین از نوع رس لائی و رس است.
ج- تپههای ماسه ای
در شرق لوت مرکزی منطقهای به عرض 50 کیلومتر و طول 100 کیلومتر را تشکیل می دهند. ارتفاع این تپههای ماسهای تا 500 متر هم می رسد. نا همواریهای ماسهای به اشکال برخان (Barkhan) – هرمهای ماسهای –سیف (sif) و تپههای طولی دیده میشود .
سه – لوت جنوبی (لوت زنگی)
غنی ترین قسمت چاله لوت از نظر پوشش گیاهی است.
نبکا پدیده شگفت انگیز دشت لوت
در حدود 20کیلومتری شهداد ،درختان و درختچههای گز در گلدانهای بیابانی لوت جای گرفتهاند که به آن نبکا گفته میشود یا تلهای گیاهی